600+ สุภาษิตสำนวนไทย พร้อมความหมาย

ภาษาไทยของเรานั้นเป็นภาษาที่สวยงามและมีเสน่ห์ รวมถึงมีคำสำนวน คำพังเพย และคำสุภาษิตแฝงอยู่มากมาย โดยคำเหล่านี้ผสมอยู่ในทั้งภาษาพูดและภาษาเขียนจนบางครั้งเราเองก็แยกไม่ออกว่าคำไหนคือคำพังเพย คำไหนคือสำนวน แต่ก็มีหลักสังเกตุง่าย ๆ คือ

สุภาษิต คือ คำที่มีความหมายสอนใจ แปลความไม่ได้ง่าย ไม่ใช่การเปรียบเทียบ เช่น ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ธรรมะย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม และ ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น เป็นต้น

สำนวนไทย คือ คำที่ต้องตีความหมาย ไม่ได้สื่อความหมายทางตรง เช่น คางคกขึ้นวอ หรือ เกลือเป็นหนอน เป็นต้น

คำพังเพย คือ คำที่เกิดจากการเปรียบเทียบของสองสิ่งขึ้นไป เช่น กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้ เป็นต้น

เมื่อได้แนวทางในการดูชนิดของคำแล้ว เรามาดูกันดีกว่าว่าสุภาษิตสำนวนไทยที่นิมใช้กันนั้น มีคำอะไรบ้าง

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ก.
เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน หมายถึง เก็บเล็กผสมน้อย โน่นบ้างนี่บ้าง จนสําเร็จเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมา
เก็บเล็กผสมน้อย หมายถึง เก็บไว้ทีละเล็กละน้อย
เก็บหอมรอมริบ หมายถึง เก็บรวบรวมไว้ทีละเล็กละน้อย
เกลียดตัวกินไข่ เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง หมายถึง เกลียดตัวเขาแต่อยากได้ผลประโยชน์จากเขา
เกลือเป็นหนอน หมายถึง คนใกล้ตัวที่คิดคดทรยศ
เกลือจิ้มเกลือ หมายถึง ไม่ยอมเสียเปรียบกัน แก้เผ็ดให้สาสมกัน
เกี่ยวแฝกมุงป่า หมายถึง ทําอะไรเกินกําลังความสามารถของตัว
แกงจืดจึงรู้คุณเกลือ หมายถึง จะรู้ค่าของบางสิ่งก็ต่อเมื่อเดือดร้อน
แกว่งเท้าหาเสี้ยน หมายถึง ข้าไปยุ่งกับเรื่องของผู้อื่นจนเกิดเป็นเรื่องกลับมาที่ตัวเอง
แก้เกี้ยว หมายถึง พูดหรือทำแก้ไม่ให้ตัวเองเสียหน้า
แกะดำ หมายถึง คนที่ทําอะไรผิดเพื่อนผิดฝูงในกลุ่มนั้น ๆ (ใช้ในทางไม่ดี)
ใกล้เกลือกินด่าง หมายถึง มองข้ามหรือละเลยของดีที่อยู่ใกล้ตัว
ใกล้ตา ไกลตีน หมายถึง ดูเหมือนใกล้ แต่ต้องใช้เวลาเดินทางนาน
ไก่เเก่เเม่ปลาช่อน หมายถึง หญิงค่อนข้างมีอายุ มีมารยาและเล่ห์เหลี่ยมมาก
ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ หมายถึง ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับของกันและกัน
ไก่ได้พลอย หมายถึง ได้สิ่งที่มีค่าแต่ไม่รู้คุณค่า จึงไม่เกิดประโยชน์แต่อย่างใด
ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง หมายถึง ความสวยงามเกิดขึ้นได้จากการปรุงแต่ง
ไก่ตาฟาง หมายถึง ผู้หญิงที่หากินกับผู้ชายสูงอายุ
ไก่รองบ่อน หมายถึง ผู้ที่อยู่ในฐานะตัวสำรอง ซึ่งจะเรียกมาใช้เมื่อไรก็ได้
ไก่อ่อน หมายถึง อ่อนหัด ยังไม่ชำนาญ
ไกลปืนเที่ยง หมายถึง ไม่รู้อะไรเพราะอยู่ห่างไกลความเจริญ, ไม่ทันสมัยเพราะอยู่ไกลจากตัวเมือง
ไกลหูไกลตา หมายถึง อยู่ในที่ที่ดูแลไม่ถึง, อยู่ห่างไกลการติดต่อ
กงกรรมกงเกวียน หมายถึง เวรสนองเวร กรรมสนองกรรม ทำอย่างไรย่อมได้อย่างนั้น
กบเกิดใต้บัวบาน หมายถึง อยู่ใกล้สิ่งที่ดีงาม แต่ไม่รู้จักคุณค่า
กบเลือกนาย หมายถึง ผู้ที่ต้องการเปลี่ยนผู้บังคับบัญชาเรื่อยๆ
กบในกะลาครอบ หมายถึง หลงตัวเองว่ามีความรู้มาก แต่ความจริงยังอ่อนประสบการณ์
กรวดน้ำคว่ำขัน หมายถึง ตัดขาดไม่ขอเกี่ยวข้องด้วย
กระเชอก้นรั่ว หมายถึง สุรุ่ยสุร่าย ไม่ประหยัด
กระโถนท้องพระโรง หมายถึง ผู้ที่ใคร ๆ ก็รุมต่อว่า เป็นที่ระบายอารมณ์อยู่คนเดียว
กระจอกงอกง่อย หมายถึง ยากจนเข็ญใจ
กระดังงาลนไฟ หมายถึง หญิงที่เคยผ่านผู้ชายมาแล้ว ย่อมรู้จักชั้นเชิงดีกว่าผู้หญิงที่ยังไม่เคยแต่งงาน
กระดี่ได้น้ำ หมายถึง อาการแสดงความดีใจ หรือตื่นเต้นจนตัวสั่น
กระดูกขัดมัน หมายถึง ขี้เหนียวมากอย่างไม่ยอมให้อะไรแก่ใครง่ายๆ
กระดูกร้องไห้ หมายถึง การจับตัวฆาตกรมาลงโทษได้หลังจากพบหลักฐานโดยบังเอิญ
กระต่ายขาเดียว หมายถึง ยืนกรานไม่ยอมรับ
กระต่ายตื่นตูม หมายถึง ตื่นตกใจง่ายเกินไป โดยไม่ทันดูให้ดีเสียก่อนก่อน
กระต่ายหมายจันทร์ หมายถึง ผู้ชายหมายปองผู้หญิงที่มีฐานะดีกว่า
กลิ้งครกขึ้นเขา หมายถึง ทำงานที่ยากลำบากเกินวิสัยที่จะทำได้
กลืนไม่เข้าคายไม่ออก หมายถึง พะอืดพะอม จะทำอะไรก็ไม่ถนัด
กวนน้ำให้ขุ่น หมายถึง ทำเรื่องราวที่สงบอยู่แล้วให้เกิดวุ่นวายขึ้นมา
กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้ หมายถึง การทำงานที่มีความลังเลใจ ทำให้แก้ปัญหาได้ไม่ทันท่วงที
ก่อเเล้วต้องสาน หมายถึง เริ่มอะไรแล้วต้องทําต่อให้เสร็จ
ก่อร่างสร้างตัว หมายถึง ตั้งเนื้อตั้งตัวได้เป็นหลักฐาน
กัดก้อนเกลือกิน หมายถึง ใช้ชีวิตอย่างแร้นแค้นมาก
กาในฝูงหงส์ หมายถึง ผู้ที่ต่ำต้อยไม่มีเกียรติ อยู่ท่ามกลางเจ้าขุนมูลนายสูงศักดิ์
กาฝาก หมายถึง ผู้อาศัยเกาะคนอื่นกิน
ก้างขวางคอ หมายถึง ผู้ที่ขัดขวาง ไม่ให้ทำอะไรได้สะดวก
กำขี้ดีกว่ากำตด หมายถึง ได้บ้างดีกว่าไม่ได้อะไรเลย
กำปั้นทุบดิน หมายถึง ทำหรือพูดส่งเดชพอให้มันพ้นตัว
กิ้งก่าได้ทอง หมายถึง คนที่ได้ลาภยศแล้วทะนงตนลืมฐานะเดิม
กิ่งทองใบหยก หมายถึง เหมาะสมกัน (ใช้แก่หญิงกับชายที่จะแต่งงานกัน)
กินข้าวร้อนนอนตื่นสาย หมายถึง มีความเป็นอยู่อย่างสบาย นึกจะกินจะตื่นเมื่อไรก็ได้
กินข้าวร้อนนอนสบาย หมายถึง มีความเป็นอยู่อย่างสบาย นึกจะกินจะตื่นเมื่อไรก็ได้
กินที่ลับไขที่แจ้ง หมายถึง เปิดเผยเรื่องที่ทำกันในที่ลับ
กินนอกกินใน หมายถึง เอากำไรในการซื้อขาย ทั้งในราคาและนอกราคาที่กำหนด
กินน้ำใต้ศอก หมายถึง จำต้องยอมเป็นรองเขา, ไม่เทียมหน้าเทียมตาเท่า
กินน้ำไม่เผื่อเเล้ง หมายถึง มีอะไรใช้หมดทันทีไม่คิดถึงวันข้างหน้า
กินบนเรือนขี้บนหลังคา หมายถึง เนรคุณ
กินบุญเก่า หมายถึง ยังมีความดีเหลืออยู่ หรือ อยู่สุขสบายเพราะได้รับผลบุญจากกรรมดีที่ทำไว้
กินปูนร้อนท้อง หมายถึง ทำอาการมีพิรุธขึ้นเอง, แสดงอาการเดือดร้อนขึ้นเอง
กินอย่างหมู อยู่อย่างหมา หมายถึง ทำอะไรเละเทะ ไม่เป็นระเบียบ
กินอยู่กับปาก อยากอยู่กับท้อง หมายถึง รู้ดีอยู่แล้วแสร้งทำเป็นไม่รู้

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ข.
เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า หมายถึง ให้มีสติอย่าประมาท
เข้าเมืองตาหลิ่ว ต้องหลิ่วตาตาม หมายถึง ประพฤติตนให้เหมาะสมกับกาลเทศะ
เข้าไต้เข้าไฟ หมายถึง ช่วงเวลาหัวค่ำ เวลาหลังจากพระอาทิตย์ตกดินใหม่ ๆ
เข้ากันเป็นปี่เป็นขลุ่ย หมายถึง ถูกคอกัน เข้ากันได้ดี
เข้าด้ายเข้าเข็ม หมายถึง ช่วงเวลาคับขัน เวลาสำคัญ
เข้าตาจน หมายถึง หมดทางไป หมดทางที่จะแก้ไข หมดหนทางหากิน.
เข้าตามตรอก ออกทางประตู หมายถึง การทำตามธรรมเนียมประเพณี
เข้าฝูงหงส์เป็นหงส์ เข้าฝูงกาเป็นกา หมายถึง อยู่ในที่แบบไหน ก็ทำตัวเป็นเช่นนั้น
เข้าพระเข้านาง หมายถึง การเกี้ยวพาราสี การแสดงความรักระหว่างชายหญิง
เข้าหูซ้ายทะลุหูขวา หมายถึง บอกหรือสอนไม่ได้ผล ไม่จำใส่ใจ
เขียนเสือให้วัวกลัว หมายถึง ทำอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อให้อีกฝ่ายหนึ่งเสียขวัญหรือเกรงขาม
เขียนด้วยมือลบด้วยเท้า หมายถึง ทำดีแต่แรก แล้วมาทำเสียตอนหลัง
เขี้ยวลากดิน หมายถึง มีความสามารถสูง จัดเจน เล่ห์เหลี่ยมแพรวพราว
ไข่ในหิน หมายถึง ของที่ต้องระมัดระวังทะนุถนอมอย่างยิ่ง
ไขสือ หมายถึง รู้แล้วทำเป็นไม่รู้
ขนทรายเข้าวัด หมายถึง หาประโยชน์ให้ส่วนรวม
ขนมพอผสมกับน้ำยา หมายถึง ของที่มีอัตราส่วนที่พอดี
ขนหน้าแข้งไม่ร่วง หมายถึง ไม่กระทบกระเทือนถึงเดือดร้อน
ข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า หมายถึง บังคับขืนใจผู้อื่นให้ทำตามที่ตนต้องการ
ขมิ้นกับปูน หมายถึง ชอบวิวาทกันอยู่เสมอเมื่ออยู่ใกล้กัน, ไม่ถูกกัน
ขว้างงูไม่พ้นคอ หมายถึง ทำอะไรแล้วผลร้ายกลับมาสู่ตัวเอง
ขวานผ่าซาก หมายถึง โผงผางไม่เกรงใจใคร
ของหายตะพายบาป หมายถึง ของหายหรือเข้าใจว่าหายแล้วเที่ยวโทษผู้อื่น
ข้างนอกสุกใส ข้างในเป็นโพรง หมายถึง ของที่ดูภายนอกสวยงามดีแต่แท้จริงแล้วภายในไม่ดีเลย
ขายผ้าเอาหน้ารอด หมายถึง ทำให้สำเร็จลุล่วงไปก่อน เพื่อรักษาชื่อเสียงของตนไว้
ขายหมู หมายถึง ขายของได้ในราคาต่ำ ในขณะที่ปัจจุบันราคาสูง
ข้าวก้นบาตร หมายถึง เติบโตมากับวัด อาศัยอาหารจากการบิณฑบาตรของพระ
ข้าวแดงแกงร้อน หมายถึง บุญคุณ
ข้าวไม่เหลือ เกลือไม่พอ หมายถึง ขัดสนไปเสียทุกอย่าง
ข้าวใหม่ปลามัน หมายถึง อะไรที่เป็นของใหม่ก็ถือว่าดี คนเพิ่งแต่งงานกันใหม่ ๆ
ข้าวยากหมากแพง หมายถึง ภาวะขาดแคลนอาหาร ทุพภิกขภัย
ขิงแก่ หมายถึง ผู้อาวุโสที่มีความสามารถ มีประสบการณ์
ขิงก็ราข่าก็แรง หมายถึง ต่างคนต่างไม่ยอมลดละกัน
ขี้เถ้ากลบเพชร หมายถึง แต่แรกทำดีตอนหลังทำเสีย
ขี้แพ้ชวนตี หมายถึง แพ้ตามกติกาแล้ว ยังไม่ยอมรับว่าแพ้ จะเอาชนะด้วยกำลัง
ขี้ไม่ให้หมากิน หมายถึง ขี้เหนียวมาก ตระหนี่เหนียวแน่น
ขี้ก้อนใหญ่ให้เด็กเห็น หมายถึง ทำสิ่งไม่สมควรให้ผู้น้อยเห็น
ขี่ช้างจับตั๊กแตน หมายถึง ลงทุนมากแต่ได้ผลน้อย
ขี้หมูขี้หมา หมายถึง ไร้สาระ ไร้ประโยชน์ เรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ
ขี้หมูรา ขี้หมาแห้ง หมายถึง เรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ
ขึ้นต้นไม้สุดยอด หมายถึง ขึ้นถึงตำแหน่งสูงสุด หมดทางเจริญต่อไป
ขุดบ่อล่อปลา หมายถึง ทำกับดัก ทำให้ตกหลุมพลาง
ขุนไม่เชื่อง หมายถึง เนรคุณ ไม่สำนึกบุญคุณ
ขุนนางใช่พ่อแม่ หินแง่ใช่ตายาย หมายถึง ร้องไห้เศร้าโศกจนไม่เป็นอันกิน

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ค.
คับที่อยู่ได้ คับใจอยู่ยาก หมายถึง ที่อยู่แม้จะเล็ก คับแคบ ก็อยู่ได้ถ้ามีความสบายใจ
เค็มอย่างเกลือ หมายถึง เป็นคนจริง มีความมั่นคง
แค่ปากกับจมูก หมายถึง อยู่ใกล้กันมาก อยู่ไม่ไกลกันเลย
เคราะห์หามยามร้าย หมายถึง เคราะห์ร้าย โชคไม่ดี
โคแก่ชอบกินหญ้าอ่อน หมายถึง ชายสูงอายุที่ชอบผู้หญิงรุ่นสาว
ใครมือยาวสาวได้สาวเอา หมายถึง ต่างคนต่างฉวยโอกาส แสวงหาประโยชน์ใส่ตัวโดยไม่คิดถึงคนอื่น
คงเส้นคงวา หมายถึง เสมอต้นเสมอปลาย
คดในข้องอในกระดูก หมายถึง มีสันดานคดโกง
คนเดียวหัวหาย สองคนเพื่อนตาย หมายถึง เมื่อต้องทำอะไรที่มีความเสี่ยง ทำสองคนย่อมดีกว่าคนเดียว
คนดีผีคุ้ม หมายถึง คนทำดีย่อมไม่มีภัย
คนตายขายคนเป็น หมายถึง คนตายที่มีหนี้หรือภาระมาก ซึ่งคนยังอยู่ต้องรับผิดชอบแทน
คนล้มอย่าข้าม หมายถึง อย่าดูถูกหรือซ้ำเติมคนที่พลาดพลั้ง
คบเด็กสร้างบ้าน หมายถึง ทำงานการอะไรกับเด็กย่อมไม่เป็นผล เพราะยังอ่อนประสบการณ์
คบคนให้ดูหน้า ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ หมายถึง จะคบใครให้พิจารณาเสียก่อน เช่นเดียวกับจะซื้อผ้า
คบคนจรหมอนหมิ่น หมายถึง คบกับคนที่ไม่รู้จักกันดีพอ
คบคนชั่วเป็นมิตร หมายถึง คบหาคนนิสัยไม่ดี
คบคนพาลพาลพาไปหาผิด คบบัณฑิตบัณฑิตพาไปหาผล หมายถึง คบคนชั่วก็ถูกชักนำพาไปทำชั่ว คบคนดีก็จะพากันทำดี
คมในฝัก หมายถึง มีความรู้ความสามารถแต่เมื่อยังไม่ถึงเวลาก็ไม่แสดงออกมาให้ปรากฏ
คลุมถุงชน หมายถึง การถูกจับแต่งงานโดยไม่ได้เต็มใจ
คว้าน้ำเหลว หมายถึง ไม่ได้ผลตามต้องการ
คว่ำบาตร หมายถึง ไม่ยอมคบค้าสมาคมด้วย
ความในอย่านำออก ความนอกอย่านำเข้า หมายถึง ไม่นำเรื่องไม่ดีของพรรคพวกไปบอกคนอื่นและไม่รับเข้ามาด้วย
ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น หมายถึง ความสำเร็จย่อมเกิดกับคนที่มีความพยายาม
ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่รอด หมายถึง มีความรู้มาก แต่ไม่รู้จักใช้ความรู้ให้เป็นประโยชน์
ความวัวไม่ทันหายความควายเข้ามาแทรก หมายถึง มีปัญหาใหม่เข้ามาขณะที่ปัญหาเดิมยังแก้ไม่ตก
คอแป๊บ หมายถึง ดื่มเหล้าเก่ง ดื่มเท่าไหร่ก็ไม่เมา
คอเป็นเอ็น หมายถึง ขึ้นเสียงเถียงโต้อย่างไม่ยอมลดละ เถียงเก่ง
คอขาดบาดตาย หมายถึง ร้ายแรงถึงอาจต้องสูญเสียชีวิตได้
คอตก หมายถึง ผิดหวัง หมดหวัง สิ้นหวัง
คอทองแดง หมายถึง ดื่มเหล้าเก่ง ไม่เมาง่ายๆ
คอพาดเขียง หมายถึง กำลังจะเจอชะตากรรมที่เลวร้าย
คันไม้คันมือ หมายถึง อยากลงมือทำ
คางคกขึ้นวอ หมายถึง คนที่มีฐานะต่ำต้อย พอได้ดิบได้ดีก็มักแสดงกิริยาอวดดี คนลืมตัว
คาหนังคาเขา หมายถึง จับได้ในขณะที่กำลังกระทำผิด หรือพร้อมกับของกลาง
คืนหมาหอน หมายถึง คืนสุดท้ายก่อนมีการเลือกตั้ง ซึ่งจะมีการซื้อเสียงกันมาก
คืบก็ทะเล ศอกก็ทะเล หมายถึง ออกทะเลอย่าประมาททะเล เพราะอาจเกิดอันตรายได้ทุกเมื่อ
คู่เรียงเคียงหมอน หมายถึง สามีภรรยาที่อยู่ร่วมทุกข์ร่วมสุขกัน

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ฆ.
ฆ้องปากแตก หมายถึง ปากโป้ง เก็บความลับไม่อยู่
ฆ่าไม่ตายขายไม่ขาด หมายถึง ตัดเยื่อใยไม่ขาด
ฆ่าควายอย่าเสียดายพริก หมายถึง ทำการใหญ่ไม่ควรตระหนี่
ฆ่าช้างเอางา หมายถึง ทำลายของใหญ่เพื่อให้ได้ของเล็กน้อยซึ่งไม่คุ้มค่ากัน

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ง.
เงียบเป็นเป่าสาก หมายถึง เงียบสนิท
เงียบเป็นป่าช้า หมายถึง เงียบมาก ไม่มีเสียงอะไรเลย
โง่เง่าเต่าตุ่น หมายถึง โง่ที่สุด
โง่แล้วอยากนอนเตียง หมายถึง โง่แล้วไม่เจียมตัวว่าโง่ ไปทำสิ่งที่ตนไม่รู้ไม่เข้าใจ
งมเข็มในมหาสมุทร หมายถึง ทำอะไรที่สำเร็จได้ยาก
งอมืองอตีน หมายถึง เกียจคร้าน, ไม่สนใจขวนขวายทำการงาน
งานหลวงไม่ให้ขาด งานราษฎร์ไม่ให้เสีย หมายถึง ทำงานไม่บกพร่องทั้งงานส่วนรวมและส่วนตัว
งูกินหาง หมายถึง เกี่ยวโยงกันไปเป็นทอดๆ
งู ๆ ปลา ๆ หมายถึง รู้บ้างเล็กน้อย ไม่ได้รู้จริงอย่างผู้เชี่ยวชาญ

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด จ.
เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด หมายถึง ผู้ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง
เจ้าชู้ประตูดิน หมายถึง เจ้าชู้มาก จีบได้ไม่เลือกหน้า
เจ้าบทเจ้ากลอน หมายถึง ชอบใช้ถ้อยคำที่มีลักษณะเป็นบทกลอน
แจงสี่เบี้ย หมายถึง อธิบายอย่างละเอียดชัดแจ้ง
ใจจืดใจดำ หมายถึง ไร้น้ำใจ ไม่เอื้อเฟื้อแก่คนอื่น
ใจซื่อมือสะอาด หมายถึง ดำรงอยู่ในทางที่ชอบ ไม่คดโกง
ใจดีสู้เสือ หมายถึง บังคับใจให้กล้าเมื่อพบอันตราย
ใจปลาซิว หมายถึง ใจไม่สู้ ยอมแพ้ง่าย
จระเข้ขวางคลอง หมายถึง ทำอะไรขัดขวางผู้อื่น
จับเสือมือเปล่า หมายถึง แสวงหาประโยชน์โดยตัวเองไม่ต้องลงทุน
จับแพะชนแกะ หมายถึง ทำอย่างขอไปที ไม่ได้อย่างนี้ก็เอาอย่างนั้นเข้าแทนเพื่อให้ลุล่วงไป
จับให้มั่นคั้นให้ตาย หมายถึง จะจับผิดใครต้องมีหลักฐานแน่ชัด
จับงูข้างหาง หมายถึง ทำสิ่งที่เสี่ยงต่ออันตราย
จับปลาสองมือ หมายถึง มุ่งหวังอยากจะได้ทีเดียวพร้อมๆ กันทั้งสองอย่าง
จับปูใส่กระด้ง หมายถึง ซุกซนมาก ยากที่จะทำให้อยู่นิ่ง ๆ ได้
จิ้งจกทัก หมายถึง มีคนทักท้วง มีลางบอกเหตุล่วงหน้า
จุดไต้ตำตอ หมายถึง พูดหรือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งบังเอิญไปโดนเจ้าตัว โดยผู้พูดหรือผู้ทำไม่รู้ตัว
เจียมเนื้อเจียมตัว หมายถึง รู้จักประมาณตน

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ฉ.
ฉลาดแกมโกง หมายถึง ฉลาดในทางทุจริต ทางไม่ดี
ฉลาดเป็นกรด หมายถึง ฉลาดมาก
ฉ้อราษฎร์บังหลวง หมายถึง การที่เจ้าหน้าที่เก็บเงินจากราษฎรแล้วไม่ส่งหลวงหรือเบียดบังเงินหลวง
ฉิ่งเสียงแตก หมายถึง ปากไม่ดี เก็บความลับไม่อยู่

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ช.
เชือดคอไก่ให้ลิงดู หมายถึง การลงโทษให้ดูเป็นตัวอย่าง
แช่งชักหักกระดูก หมายถึง แช่ง ด่า มุ่งร้ายให้ผู้อื่นได้รับอันตรายอย่างร้ายแรง
ใช้ไม้แข็ง หมายถึง การใช้วิธีการที่หนักและรุนแรง
ใช้ไม้นวม หมายถึง ใช้วิธีที่นุ่มนวล ประนีประนอม
ใช้น้ำเย็นเข้าลูบ หมายถึง พูดจาโลมเล้าหว่านล้อมเพื่อให้ใจอ่อน
ชักแม่น้ำทั้งห้า หมายถึง พูดจาหว่านล้อมยกยอบุญคุณเพื่อขอสิ่งที่ประสงค์
ชักใบให้เรือเสีย หมายถึง พูดหรือทำขวางๆ ให้การสนทนานั้นเขวออกนอกเรื่องไป
ชักใย หมายถึง บงการอยู่เบื้องหลัง
ชักน้ำเข้าลึก ชักศึกเข้าบ้าน หมายถึง ชักนำศัตรูเข้าบ้าน
ชักหน้าไม่ถึงหลัง หมายถึง มีรายได้ไม่พอกับรายจ่าย
ชั่วช่างชี ดีช่างสงฆ์ หมายถึง ปล่อยไปตามเรื่องตามราว ไม่เอาเป็นธุระ
ช้าเป็นการ นานเป็นคุณ หมายถึง ค่อย ๆ คิด ค่อย ๆ ทำ จะได้ผลดีกว่า
ช้างเท้าหน้า หมายถึง เป็นหัวหน้าหรือผู้นำ แล้วให้คนอื่นทำตาม หรือเป็นหัวหน้าครอบครัว
ช้างเหยียบนาพระยาเหยียบเมือง หมายถึง การมาเยือนของผู้มีอำนาจที่นำความเดือดร้อนฉิบหายมาให้
ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด หมายถึง ทำชั่วร้ายแรงที่คนรู้ทั่วกันแล้ว จะปิดอย่างไรก็ไม่มิด
ชาติเสือจับเนื้อกินเอง หมายถึง ไม่เบียดเบียนใคร
ชายสามโบสถ์ หมายถึง ผู้ที่บวชแล้วสึกถึง 3 หน ใช้พูดเป็นเชิงตำหนิว่าเป็นคนที่ไม่น่าคบ
ชาวนากับงูเห่า หมายถึง เลี้ยงไม่เชื่อง
ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม หมายถึง ค่อย ๆ คิด ค่อย ๆ ทํา แล้วจะสําเร็จผลอย่างดี
ชิงสุกก่อนห่าม หมายถึง ทำสิ่งที่ยังไม่สมควรแก่วัย หรือยังไม่ถึงเวลา
ชิงหมาเกิด หมายถึง เลวมาก แย่มาก
ชี้โพรงให้กระรอก หมายถึง ชี้ช่องทางชั่วให้คนไม่ดี
ชี้นกเป็นนก ชี้ไม้เป็นไม้ หมายถึง จะพูดอะไรก็เชื่อ หรือเห็นดีด้วยไปหมด
ชี้นกบนปลายไม้ หมายถึง หวังในสิ่งที่อยู่ไกลตัวมาก
ชุบมือเปิบ หมายถึง ฉวยประโยชน์จากคนอื่นโดยที่ตนเองไม่ได้ลงทุนลงแรง

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ซ.
แซงทางโค้ง หมายถึง มาแรงมาก ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
ซื่อกินไม่หมด คดกินไม่นาน หมายถึง ความซื่อสัตย์นั้นกินใช้ไม่มีวันหมด มีกินได้เรื่อย ๆ
ซื่อเหมือนแมวนอนหวด หมายถึง คนที่ดูเงียบ ๆ ไม่มีพิษมีภัย
ซื้อควายหน้านา ซื้อผ้าหน้าตรุษ หมายถึง ซื้อของโดยไม่คำนึงถึงช่วงเวลา ย่อมได้ของแพงกว่าปกติ
ซื้อง่ายขายคล่อง หมายถึง การค้าเจริญงอกงาม
ซนเหมือนลิง หมายถึง ไม่เรียบร้อย อยู่นิ่ง ๆ ไม่ได้
เซียนอยู่รูหมูอยู่ตึก หมายถึง ผลออกมาแบบตรงข้ามกับที่ควรจะเป็น (มักใช้ในการพนันขันต่อ)

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ฒ.
เฒ่ากระดูกเหล็ก หมายถึง คนอายุมากแต่แข็งแรง อดทน ตายยาก
เฒ่าหัวงู หมายถึง คนแก่หรือคนมีอายุ แต่ยังเจ้าชู้ ชอบเกี้ยวผู้หญิงอยู่เสมอ

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ด.
เด็กเลี้ยงแกะ หมายถึง คนชอบพูดโกหกจนไม่มีใครเชื่อถือ
เด็กเส้น หมายถึง คนที่มีเส้นสาย มีผู้มีอำนาจคอบหนุนหลัง
เด็ดดอกฟ้า หมายถึง การเอาหญิงที่ถือว่ามีฐานะสูงศักดิ์กว่ามาเป็นภรรยา
เด็ดบัวไม่ไว้ใย หมายถึง ตัดขาด ตัดญาติขาดมิตรกันอย่างเด็ดขาด
เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด หมายถึง การประพฤติตามแบบอย่างผู้ใหญ่ย่อมปลอดภัย
ได้แกงเทน้ำพริก หมายถึง ลืมของเก่าเมื่อได้ขอใหม่
ได้ทีขี่แพะไล่ หมายถึง ซ้ำเติมเมื่อผู้อื่นเพลี่ยงพล้ำลง
ได้หน้าได้ตา หมายถึง ได้เกียรติ ได้ชื่อเสียง
ได้หน้าลืมหลัง หมายถึง ได้สิ่งหนึ่งแล้วลืมสิ่งหนึ่ง
ดักลอบต้องหมั่นกู้ เจ้าชูเต้องหมั่นเกี้ยว หมายถึง ทำอะไรก็ต้องติดตามผลงาน อย่าละเลย
ดาบสองคม หมายถึง มีทั้งคุณและโทษ อาจดีอาจเสียก็ได้
ดาวล้อมเดือน หมายถึง มีบริวารแวดล้อมมาก
ดินพอกหางหมู หมายถึง สิ่งที่คั่งค้าง พอกพูนขึ้นเรื่อย ๆ
ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่ หมายถึง ให้รู้จักพิจารณาลักษณะบุคคลหรือหญิงที่จะเลือกเป็นคู่ครอง
ดื้อตาใส หมายถึง ทำท่าทางเชื่อฟัง ไม่ต่อต้าน แต่ไม่ทำตาม

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ต.
ตลาดวาย หมายถึง ช้าเกินไป สายเกินไป
ตลาดมืด หมายถึง สถานที่ที่แอบค้าขายกันอย่างลับ ๆ
เต่าใหญ่ไข่กลบ หมายถึง การพยายามจะกลบเกลื่อนความผิดของตน
เต่าบุก หมายถึง คนที่มีกลิ่นตัวเหม็นอย่างรุนแรง
เตี้ยอุ้มค่อม หมายถึง คนที่มีฐานะต่ำต้อยหรือยากจน แต่รับภาระเลี้ยงดูคนที่มีฐานะเช่นตนอีก
ตกกระไดพลอยโจน หมายถึง จำเป็นที่จะต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยไม่มีทางเลี่ยง
ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ หมายถึง ตกอยู่ในที่คับขันอย่างไรก็ไม่เป็นอันตราย ตกอยู่ที่ใดก็ไม่สูญหาย
ตกม้าตาย หมายถึง พลาดพลั้งก่อนจะทำสำเร็จ
ตกล่องปล้องชิ้น หมายถึง ตัดสินใจที่จะร่วมมือ หรือร่วมชีวิตด้วย
ตนเป็นที่พึ่งเเห่งตน หมายถึง การทำอะไรด้วยตัวเอง แทนที่จะขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น
ต้นร้ายปลายดี หมายถึง ตอนแรกลำบากเดือดร้อน แต่ท้ายสุดบั้นปลายกลับดี มีความสุข
ต้นสายปลายเหตุ หมายถึง สาเหตุและความเป็นมาทั้งปวงของเรื่องที่เกิดขึ้น
ตบหัวกลางศาลา ขอขมาที่บ้าน หมายถึง ยอมรับผิดไม่สมกับความผิดที่ทําไว้
ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก หมายถึง ต่อหน้าทำเป็นดี แต่พอลับหลังก็นินทาหรือหาทางทำร้าย
ตักน้ำใส่กระโหลก ชะโงกดูเงา หมายถึง ให้รู้จักฐานะของตนและเจียมตัว
ตักน้ำรดหัวตอ หมายถึง แนะนำพร่ำสอนเท่าไรก็ไม่ได้ผล
ตักบาตรอย่าถามพระ หมายถึง จะให้อะไรแก่ผู้ที่เต็มใจรับอยู่แล้วไม่ควรถาม
ตัดไฟแต่ต้นลม หมายถึง ตัดต้นเหตุเพื่อไม่ให้เหตุการณ์ลุกลามต่อไป
ตัดช่องน้อยแต่พอตัว หมายถึง เอาตัวรอดโดยไม่สนใจผู้อื่น
ตัดหนามอย่าไว้หน่อ หมายถึง ทําลายให้ถึงต้นตอ
ตัดหางปล่อยวัด หมายถึง ตัดขาดไม่เกี่ยวข้อง ไม่เอาเป็นธุระอีกต่อไป
ตัวเป็นเกลียว หมายถึง อาการที่ทำงานอย่างขยันขันแข็งมากจนไม่มีเวลาได้พักผ่อน
ตาบอดได้แว่น หมายถึง คนที่ได้สิ่งซึ่งไม่เป็นประโยชน์อะไรแก่ตน
ตาบอดคลำช้าง หมายถึง คนที่รู้อะไรด้านเดียวหรือนัยเดียว แล้วคิดว่าเข้าใจสิ่งนั้นทั้งหมด
ตามใจปากมากหนี้ หมายถึง เห็นแก่กินย่อมสิ้นเปลืองมาก
ตายคาอก หมายถึง เสียชีวิตขณะมีเพศสัมพันธ์
ตายประชดป่าช้า หมายถึง แกล้งทำประชดอีกฝ่ายหนึ่ง แต่ตัวเองกลับเสียหายจากการทำหรือพูดนั้น
ตำข้าวสารกรอกหม้อ หมายถึง หาเพียงแค่พอกินไปมื้อหนึ่ง ๆ
ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ หมายถึง ลงทุนไปโดยได้ผลประโยชน์ไม่คุ้มทุน
ติเรือทั้งโกลน หมายถึง ตำหนิสิ่งที่ยังทำไม่เสร็จหรือที่ยังไม่รู้ว่าอะไรเป็นอะไร
ติดดอย หมายถึง ซื้อของมาราคาสูง แล้วขายไม่ออก
ติดปลายนวม หมายถึง วางเดิมพัน
ตีแสกหน้า หมายถึง  เปิดเผยความจริงที่ปิดซ่อนไว้ให้เป็นที่ประจักษ์แก่ทุกคน
ตีเหล็กตอนร้อน หมายถึง ให้รีบตัดสินใจทำเมื่อยังมีโอกาส
ตีงูให้หลังหัก หมายถึง กระทำสิ่งใดแก่ศัตรูโดยไม่เด็ดขาดจริงจัง ย่อมจะได้รับผลร้ายในภายหลัง
ตีงูที่หาง หมายถึง ทำอะไรไม่มั่นเหมาะ จะเกิดอันตรายได้
ตีตนไปก่อนไข้ หมายถึง เรื่องยังไม่เกิดก็ตื่นเต้น โวยวาย ตีโพยตีพายเกิดเหตุ
ตีปลาหน้าไซ หมายถึง พูดหรือทำกิจการของผู้อื่นซึ่งกำลังไปด้วยดีกลับเสียไป
ตีวัวกระทบคราด หมายถึง โกรธคนหนึ่งแต่ทำอะไรเขาไม่ได้ เลยไปรังควานอีกคนหนึ่งที่เกี่ยวข้อง
เตะหมูเข้าปากหมา หมายถึง ส่งผลประโยชน์ให้ผู้อื่นโดยไม่ตั้งใจ

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ถ.
ถ่มน้ำลายขึ้นฟ้า รดหน้าตัวเอง หมายถึง การคิดร้ายหรือดูหมิ่นบุคคลที่สูงกว่า
ถวายหัว หมายถึง ทำจนสุดความสามารถ ยอมสู้ตายเพื่อผู้นั้น
ถูลู่ถูกัง หมายถึง ถู ๆ ไถ ๆ, การฉุดลากหรือรั้งไปอย่างทุลักทุเล อย่างล้มลุกคลุกคลาน
ถอดเขี้ยวเล็บ หมายถึง การเลิกทำในสิ่งที่ไม่ค่อยดี
ถอนรากถอนโคน หมายถึง ทำลายให้ถึงต้นตอ, ทำลายให้สิ้นเสี้ยนหนาม
ถอนหงอก หมายถึง ไม่นับถือความเป็นผู้ใหญ่, พูดว่าให้เสียผู้ใหญ่
ถอยหลังเข้าคลอง หมายถึง หวนกลับไปหาแบบเดิม
ถ่านไฟเก่า หมายถึง ชายหญิงที่เคยรักใคร่กันมาก่อน แม้เลิกร้างกันไป เมื่อมาพบกันใหม่ย่อมรักใคร่หรือปลงใจกันได้ง่าย
ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น หมายถึง ดูเหมือนรอบคอบถี่ถ้วน แต่ไม่รอบคอบถี่ถ้วนจริง

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ท.
เทือกเถาเหล่ากอ หมายถึง เชื้อสายวงศ์ตระกูลที่สืบเนื่องต่อกันมา
เทกระจาด หมายถึง คว่ำ พลิกตะแคงจนข้าวของตกเสียหาย
เทน้ำเทท่า หมายถึง คล่อง รวดเร็ว ไม่ติดขัด
แทงใจดำ หมายถึง พูดตรงกับความในใจของผู้ฟัง
ทรัพย์ในดิน สินในน้ำ หมายถึง สิ่งที่มีอยู่หรือเกิดตามธรรมชาติ ซึ่งสามารถนำมาใช้ให้เป็นประโยชน์ได้
ทองแท้ย่อมไม่แพ้ไฟ หมายถึง คนที่ยึดมั่นและตั้งมั่นในความดี ไม่มีอะไรมาเปลี่ยนได้
ทองแผ่นเดียวกัน หมายถึง เกี่ยวดองกันโดยการแต่งงาน
ทองไม่รู้ร้อน หมายถึง เฉยเมย ไม่กระตือรือร้น ไม่สะดุ้งสะเทือน
ท้องยุ้งพุงกระสอบ หมายถึง คนกินจุ
ท้องหมูท้องหมา หมายถึง กินได้ทุกอย่าง ไม่มีอาการแพ้อาหาร
ท่าดีทีเหลว หมายถึง มีท่าทางดี แต่ทำอะไรไม่ได้เรื่อง
ทำคุณบูชาโทษโปรดสัตว์ได้บาป หมายถึง ทำคุณแต่กลับเป็นโทษ ทำดีแต่กลับเป็นร้าย
ทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่ว หมายถึง คนเราทำอย่างไรก็จะได้อย่างนั้น
ทำนาบนหลังคน หมายถึง หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดผู้อื่น
ทำนาออมกล้า ทำปลาออมเกลือ หมายถึง ทําการสิ่งใดถ้ากลัวหมดเปลืองย่อมไม่ได้ผลสมบูรณ์
ที่เท่าเเมวดิ้นตาย หมายถึง ที่ดินหรือเนื้อที่เล็กน้อย
ทุบหม้อข้าว หมายถึง ตัดอาชีพ ทำลายอาชีพ

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ธ.
ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม หมายถึง คนที่ทำแต่กรรมดี ย่อมจะได้ประสบกับสิ่งดี ๆ

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด น.
เนื้อเต่ายำเต่า หมายถึง นำเอาทรัพย์สินส่วนที่เป็นกำไรกลับไปลงทุนอีกครั้ง โดยไม่ต้องใช้ทุนเดิม
เนื้อคู่กันแล้วย่อมไม่แคล้วกัน หมายถึง ถ้าเป็นเนื้อคู่กัน ย่อมได้มาพบเจอกัน
ในน้ำมีปลาในนามีข้าว หมายถึง ดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์
นกน้อยในกรงทอง หมายถึง มีความเพียบพร้อมแต่ขาดอิสระ
นกสองหัว หมายถึง คนที่ทำตัวฝักใฝ่เข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่ายที่ไม่เป็นมิตร โดยหวังประโยชน์เพื่อตน
นอนหลับไม่รู้ นอนคู้ไม่เห็น หมายถึง ไม่รู้เรื่องราว ไม่รู้อีโหน่อีเหน่
นางนกต่อ หมายถึง หญิงที่ถูกใช้ให้ไปล่อคนอื่นให้มาติดกับดัก
น้ำเชี่ยวขวางเรือ หมายถึง การกระทำขัดขวางผู้อื่นที่อารมณ์กำลังรุนแรง ซึ่งจะส่งผลเสียกลับมาได้
น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง หมายถึง พูดมากแต่ได้เนื้อหาสาระน้อย
น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า หมายถึง การพึ่งพาอาศัยกัน, ความสามัคคี
นายว่าขี้ข้าพลอย หมายถึง พลอยพูดผสมโรงติเตียนผู้อื่นตามนายไปด้วย
น้ำกลิ้งบนใบบอน หมายถึง คนใจไม่แน่นอน กับกลอก
น้ำขึ้นให้รีบตัก หมายถึง มีโอกาสดีควรรีบทำ
น้ำขุ่นไว้ในน้ำใสไว้นอก หมายถึง แม้จะไม่พอใจก็ยังแสดงสีหน้ายิ้มแย้ม
น้ำซึมบ่อทราย หมายถึง หามาได้เรื่อยๆ
น้ำตาลใกล้มด หมายถึง ชายหญิงที่ใกล้ชิดกันมากย่อมห้ามใจไม่ให้รักกันได้ยาก
น้ำท่วมปาก หมายถึง พูดไม่ออกเพราะเกรงจะมีภัยแก่ตนหรือผู้อื่น
น้ำท่วมหลังเป็ด หมายถึง เป็นไปไม่ได้ เป็นไปได้ยาก
น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ หมายถึง ฝ่ายข้างน้อยย่อมแพ้ฝ่ายข้างมาก
น้ำนิ่งไหลลึก หมายถึง คนที่มีท่าหงิม ๆ มักจะมีความคิดลึกซึ้ง
น้ำผึ้งหยดเดียว หมายถึง เรื่องเล็กๆ ก็ทำให้มันเป็นเรื่องใหญ่ได้
น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า หมายถึง การพึ่งพาอาศัยกัน, ความสามัคคี
น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา หมายถึง ทีใครทีมัน
น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย หมายถึง คำพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน ก็อาจเป็นโทษเป็นภัยได้
น้ำลดตอผุด หมายถึง เมื่อหมดอำนาจ ความชั่วที่ทำไว้ก็ปรากฏ
น้ำหนึ่งใจเดียวกัน หมายถึง มีความคิดเห็นเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
นิ้วไหนร้ายก็ตัดนิ้วนั้น หมายถึง คนใดไม่ดี ก็ตัดออกไปจากหมู่คณะเป็นคน ๆ ไป

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด บ.
แบไต๋ หมายถึง ตีแผ่ บอกความลับให้คนอื่นรู้
บ่นเป็นหมีกินผึ้ง หมายถึง คนที่ชอบบ่พึมพำอยู่เสมอ เห็นอะไรก็บ่นไปหมด
บนบานศาลกล่าว หมายถึง ขอร้องให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยเหลือ
บอกศาลา หมายถึง ตัดขาด ไม่นับว่ามีความสัมพันธ์ต่อกันอีกต่อไป
บัวใต้น้ำ หมายถึง ผู้ที่มีความคิดมืดบอก ขุนไม่ขึ้น
บัวแล้งน้ำ หมายถึง ความไม่มีน้ำใจ
บัวพ้นน้ำ หมายถึง ผู้ที่มีความคิดความอ่านที่ดี รู้ดีรู้ชั่ว
บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น หมายถึง รู้จักผ่อนปรนเข้าหากัน มิให้กระทบกระเทือนใจกัน
บุญหนักศักดิ์ใหญ่ หมายถึง มีอำนาจวาสนาและฐานันดรศักดิ์สูง
บุญหล่นทับ หมายถึง มีโชคใหญ่โดยไม่คาดคิดมาก่อน
บ่างช่างยุ หมายถึง คนที่ชอบพูดส่อเสียดยุยงให้เขาแตกกัน
บ้านเคยอยู่ อู่เคยนอน หมายถึง สถานที่ตนเคยอยู่อาศัยมาก่อน
บ้านเมืองมีขื่อมีแป หมายถึง บ้านเมืองหรือประเทศย่อมมีกฎหมายคุ้มครอง
บ้านแตกสาแหรกขาด หมายถึง ครอบครัวหรือบ้านเมืองต้องกระจัดกระจายพลัดพรากกัน
บานปลาย หมายถึง ขยายออกไปมากกว่าที่ตั้งใจไว้เดิม
บ้านป่าเมืองเถื่อน หมายถึง บ้านเมืองที่ไม่มีกฎระเบียบบังคับในการอยู่ร่วมกัน
บ้าหอบฟาง หมายถึง บ้าสมบัติ ไปไหนก็เอาไปด้วย
บ้าห้าร้อยจำพวก หมายถึง บ้ามากมายหลายประเภท

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ป.
เป็ดขันประชันไก่ หมายถึง มีความรู้ความสามารถน้อย แต่อวดตัวแข่งกับผู้ที่มีความรู้ความสามารถสูง
เป็นปี่เป็นขลุ่ย หมายถึง ถูกคอกัน เข้ากันได้ดี
ปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงน้ำ หมายถึง ปล่อยศัตรูไป อาจกลับมาทำร้ายภายหลังอีก
ปล่อยไก่ หมายถึง แสดงความโง่ออกมา
ปล่อยของ หมายถึง แสดงความสามารถที่แท้จริงออกมา
ปล่อยปละละเลย หมายถึง ทอดทิ้ง ไม่สนใจ ไม่ใส่ใจ
ปลาใหญ่กินปลาเล็ก หมายถึง คนหรือผู้ใหญ่ที่มีอำนาจ กดขี่ข่มเหงผู้อ่อนแอหรือผู้น้อย
ปลาข้องเดียวกัน หมายถึง คนที่อยู่ร่วมกันหรือเป็นพวกเดียวกัน
ปลาหมอตายเพราะปาก หมายถึง คนที่พูดพล่อยจนได้รับอันตราย
ปลายแถว หมายถึง เป็นผู้น้อย เป็นลูกน้อง
ปล้ำผีลุก ปลุกผีนั่ง หมายถึง พยายามทำให้เกิดเรื่องราวที่ไม่ดีขึ้นมา
ปลุกผีกลางคลอง หมายถึง ทำในสิ่งที่ไม่ถูกไม่ควร
ปลูกเรือนคร่อมตอ หมายถึง กระทำสิ่งซึ่งล่วงล้ำ ก้าวก่ายสิทธิของผู้อื่น
ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน หมายถึง ทำตามความพอใจของผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง
ปอกกล้วยเข้าปาก หมายถึง ง่าย สะดวก ทำได้สบาย ๆ
ปั้นน้ำเป็นตัว หมายถึง โกหก สร้างเรื่องเท็จให้เห็นเป็นจริงเป็นจังขึ้นมา
ปากเป็นเอกเลขเป็นโท หมายถึง คำพูด การพูดจาสำคัญกว่าวิชาหนังสือ
ปากเปียกปากแฉะ หมายถึง ว่ากล่าวตักเตือนซ้ำแล้วซ้ำเล่าก็ยังไม่ได้ผลตามที่มุ่งหมาย
ปากโป้ง หมายถึง ชอบพูดเปิดเผยสิ่งที่ไม่สมควรออกมา
ปากไม่สิ้นกลิ่นน้ำนม หมายถึง ยังเป็นเด็ก วุฒิภาวะยังน้อย
ปากคนยาวกว่าปากกา หมายถึง คนสามารถแพร่ข่าวได้เร็วกว่ากา
ปากฉีกถึงใบหู หมายถึง พูดเยอะมาก พูดจนเบื่อ พูดซ้ำแล้วซ้ำอีก
ปากตำแย หมายถึง ปากอยู่ไม่สุข ชอบพูด ชอบฟ้อง
ปากปราศรัยน้ำใจเชือดคอ หมายถึง พูดดีแต่ใจคิดร้าย
ปากปลาร้า หมายถึง ชอบพูดหรือด่าด้วยคำหยาบคาย
ปากปีจอ หมายถึง ปากหมา ปากเสีย
ปากพาจน หมายถึง พูดจนทำให้ตัวเองเดือดร้อนภายหลัง
ปากมาก หมายถึง พูดมาก พูดซ้ำ ๆ ซาก ๆ
ปากว่าตาขยิบ หมายถึง พูดอย่างหนึ่ง แต่ทำอีกอย่างหนึ่ง
ปากว่ามือถึง หมายถึง พอพูดก็ทำเลย
ปากสว่าง หมายถึง ชอบพูดเปิดเผยเรื่องของผู้อื่น
ปากหนัก หมายถึง ไม่ใคร่พูดขอร้องต่อใครๆ ไม่ใคร่ทักทายใคร
ปากหมา หมายถึง พูดหยาบคาย ว่าร้ายคนอื่น.
ปากหวาน หมายถึง พูดจาไพเพราะชวนฟัง
ปากหวานก้นเปรี้ยว หมายถึง พูดจาอ่อนหวานแต่ไม่จริงใจ
ปากหอยปากปู หมายถึง ชอบนินทา แม้จะเป็นเรื่องเล็กน้อย
ปิ้งปลาประชดแมว หมายถึง ทำประชดหรือแดกดัน ซึ่งมีแต่จะเสียประโยชน์
ปิดทองหลังพระ หมายถึง ทำความดีแต่ไม่ได้รับการยกย่อง เพราะไม่มีใครเห็นคุณค่า
ปิดประตูตีแมว หมายถึง รังแกคนไม่มีทางสู้ และไม่มีทางหนีรอดไปได้
ปีกกล้าขาแข็ง หมายถึง พึ่งตัวเองได้
ปีกทอง หมายถึง แมงดา หรือคนที่เกาะผู้หญิงกิน

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ผ.
เผือกร้อน หมายถึง เรื่องเดือดร้อน เรื่องใหญ่ เรื่องสำคัญ
แผลเก่า หมายถึง ความเจ็บช้ำที่ฝังใจอยู่ไม่รู้ลืม
ไผ่ลู่ลม หมายถึง โอนอ่อนไปตามสถานการณ์
ผักชีโรยหน้า หมายถึง การทำความดีเพียงผิวเผิน
ผัดวันประกันพรุ่ง หมายถึง ขอเลื่อนเวลาออกไปครั้งแล้วครั้งเล่า
ผัวหาบเมียคอน หมายถึง ช่วยกันทำมาหากินทั้งผัวทั้งเมีย
ผ้าขี้ริ้วห่อทอง หมายถึง คนมั่งมีแต่แต่งตัวซอมซ่อ
ผีไม่เผาเงาไม่เหยียบ หมายถึง ไม่คบค้าสมาคมด้วย
ผีไม่มีศาล หมายถึง ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง
ผีจับยัด หมายถึง เรื่องที่เกิดขึ้นได้แบบไม่คาดคิดมาก่อน
ผีซ้ำด้ำพลอย หมายถึง ถูกซ้ำเติมเมื่อพลาดพลั้งลง หรือเมื่อคราวเคราะห์ร้าย
ผึ้งแตกรัง หมายถึง ไปคนละทิศละทาง
ผู้ร้ายปากแข็ง หมายถึง ดึงดัน ดื้อ ไม่ยอมรับความจริง
ผู้หญิงยิงเรือ หมายถึง ผู้หญิงนั่งอยู่หัวเรือ ในขณะที่ผู้ชายพายอยู่ท้ายเรือ คำ ๆ นี้เพี้ยนมาจากคำว่า ผู้หญิงริงเรือ

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ฝ.
ใฝ่สูงจนเกินศักดิ์ หมายถึง หวังสิ่งที่เกินฐานะของตน
ฝนตกไม่ทั่วฟ้า หมายถึง แจกจ่ายของไม่ทั่วถึงกัน
ฝนตกขี้หมูไหล หมายถึง พลอยเหลวไหลไปด้วยกัน
ฝนตกอย่าเชื่อดาว หมายถึง อย่าไว้วางใจใครหรืออะไรจนเกินไป
ฝนทั่งให้เป็นเข็ม หมายถึง เพียรพยายามสุดความสามารถจนกว่าจะสำเร็จผล
ฝนสั่งฟ้า ปลาสั่งหนอง หมายถึง ทำการอันใดที่เป็นสิ่งสำคัญเพื่อไว้อาลัยก่อนจากไป
ฝากปลาย่างไว้กับแมว หมายถึง ไว้วางใจคนที่ไม่ควรไว้วางใจ
ฝันกลางวัน หมายถึง คิดหรือหวังในสิ่งที่เป็นไปไม่ได้
ฝันลม ๆ แล้ง ๆ หมายถึง ฝันในสิ่งที่ไม่มีทางเป็นจริง

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด พ.
เพชรตัดเพชร หมายถึง คนเก่งต่อคนเก่งมาสู้กัน
แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร หมายถึง การยอมแพ้ทำให้เรื่องสงบ การไม่ยอมแพ้ทำให้เรื่องไม่สงบ
แพ้แล้วพาล หมายถึง แพ้ตามกติกาแล้วยังไม่ยอมรับว่าแพ้จะเอาชนะด้วยกำลัง
แพะรับบาป หมายถึง คนที่รับเคราะห์กรรมแทนผู้อื่น
พบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น หมายถึง พบหญิงสาวที่ต้องใจเมื่อแก่
พระมาลัยมาโปรด หมายถึง ผู้ที่มาช่วยเหลือในยามที่กำลังตกทุกข์ได้ทันท่วงที
พร้างัดปากไม่ออก หมายถึง คนที่นิ่ง ไม่ค่อยพูด
พลอยฟ้าพลอยฝน หมายถึง ไม่ได้เกี่ยวข้องก็เป็นตามไปด้วย
พลิกแผ่นดิน หมายถึง ตามหาทุกวิถีทาง
พลิกหน้ามือเป็นหลังมือ หมายถึง เปลี่ยนแปลงหรือทำให้ผิดไปจากเดิมอย่างตรงกันข้าม
พายเรือให้โจรนั่ง หมายถึง การให้ความสนับสนุนคนไม่ดี
พายเรือคนละที หมายถึง ทํางานไม่ประสานกัน
พายเรือในอ่าง หมายถึง คิด ทำ หรือพูดวกวนกลับไปกลับมา
พายเรือทวนน้ำ หมายถึง ทำด้วยความยากลำบาก
พึ่งพาอาศัย หมายถึง ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
พึ่งลำแข้งตัวเอง หมายถึง ช่วยตนเอง
พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง หมายถึง พูดไปไม่มีประโยชน์ นิ่งเสียดีกว่า

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ฟ.
ไฟไหม้ฟาง หมายถึง อารมณ์ที่เกิดขึ้นอย่างวู่วามสักพักหนึ่งแล้วก็หายไป
ไฟสุมขอน หมายถึง อารมณ์ร้อนรุ่มที่คุกรุ่นอยู่ในใจ
ไฟสุมทรวง หมายถึง ความทุกข์ ความค้น ที่เก็บเอาไว้ในใจ
ไฟลนก้น หมายถึง ต้องทำอย่างรีบเร่ง เพราะเวลากระชั้นเข้ามา
ฟังไม่ได้ศัพท์ จับเอามากระเดียด หมายถึง ฟังไม่ได้ความแจ่มชัด แล้วไปพูดต่อหรือทำผิดพลาด
ฟังความข้างเดียว หมายถึง รับรู้เรื่องจากฝ่ายเดียวแล้วด่วนตัดสินใจ
ฟังหูไว้หู หมายถึง รับฟังไว้ แต่อย่าเชื่อทั้งหมด
ฟังหูซ้าย ทะลุหูขวา หมายถึง คนที่ไม่ย่อมจะฟังใคร พูดไปคงเปล่าประโยชน์
ฟ้าสูงแผ่นดินต่ำ หมายถึง รู้จักกาละเทศะ รู้ที่สูงที่ต่ำ
ฟ้าหลังฝน หมายถึง สิ่งดีงาม สบายใจ เมื่อผ่านพ้นปัญหาใหญ่
ฟางเส้นสุดท้าย หมายถึง มูลเหตุหรือประเด็นหลังสุดซึ่งก่อให้เกิดเรื่องแตกหัก
ฟื้นฝอยหาตะเข็บ หมายถึง การรื้อเอาเรื่องเก่า ๆ ที่แล้วไปแล้ว มาพูดขึ้นให้เป็นที่สะเทือนใจ

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ม.
แมวเก้าชีวิต หมายถึง ผ่านความเป็นความตายมาหลายครั้งแต่ก็ยังรอดมาได้
แมวไม่อยู่หนูร่าเริง หมายถึง เมื่อผู้ใหญ่หรือผู้ดูแลไม่อยู่ เด็ก ๆ ก็มักไม่มีระเบียบ ทำตัวกันตามสบาย
แมวนอนหวด หมายถึง ดูซื่อ เชื่อง ไม่มีพิษมีภัย แต่ความจริงแล้วกลับซ่อนความร้ายกาจไว้ภายใน
แมวเฝ้าปลาย่าง หมายถึง การฝากให้ผู้อื่นเฝ้าสิ่งของที่เขาต้องการอยู่แล้ว ย่อมทำให้สูญเสีย
แม่บ้านแม่เรือน หมายถึง กุลสตรี ผู้หญิงที่เก่งงานบ้านงานเรือน
แม่ศรีเรือน หมายถึง แม่บ้านแม่เรือน ผู้หญิงที่เก่งงานบ้านงานเรือน
ไม้เบื่อไม้เมา หมายถึง ขัดกันตะพึดเพราะใจโกรธกันมาก่อน
ไม่เป็นโล้เป็นพาย หมายถึง ไม่ได้เรื่องได้ราว, ไม่เป็นหลักเป็นฐาน, หาความแน่นอนไม่ได้
ไม่เห็นแก่ชี ก็เห็นแก่ผ้าเหลือง หมายถึง ไม่เห็นแก่พระ ก็เห็นแก่ผ้าเหลืองเถิด
ไม่เห็นโลงศพ ไม่หลั่งน้ำตา หมายถึง ไม่เห็นผลลัพธ์ที่น่าสลด ก็จะไม่สำนึกกับการกระทำที่ไม่ดีของตน
ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกโก่งหน้าไม้ หมายถึง ด่วนทำไปทั้งๆ ที่ยังไม่ถึงเวลาอันควร
ไม่เอาถ่าน หมายถึง ไม่เป็นเรื่อง, ไม่ได้ความ, ทำอะไรไม่ถูกเรื่อง
ไม้กันหมา หมายถึง คนหรือสิ่งที่นำมาใช้ปกป้องตัวเอง
ไม้ใกล้ฝั่ง หมายถึง แก่ใกล้จะตาย
ไม่เจียมกะลาหัว หมายถึง ไม่เจียมตัว
ไม่เจียมสังขาร หมายถึง ไม่รู้จักประมาณร่างกายและเรี่ยวแรงของตน
ไม่ได้ด้วยเลห์เอาด้วยกล ไม่ได้ด้วยมนต์เอาด้วยคาถา หมายถึง ทำทุกอย่างเพื่อให้ได้ดั่งใจ
ไม้ซีกงัดไม้ซุง หมายถึง ไปคัดค้านหรือไปก่อเรื่องกับผู้มีอำนาจสูงกว่า
ไม่ดูเงาหัว หมายถึง ไม่รู้จักประมาณตน
ไม่ดูดำดูดี หมายถึง เลิกเกี่ยวข้องกันอย่างเด็ดขาด
ไม่ดูตาม้าตาเรือ หมายถึง ทำอะไรไม่รอบคอบ ขาดความระมัดระวัง
ไม่พ้นชวด ฉลู ขาล เถาะ หมายถึง ทำอะไรไปแล้วไปไม่ตลอดรอดฝั่ง ไม่สำเร็จ
ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้ หมายถึง ไม่มีเหตุย่อมไม่มีผล
ไม่รู้จักเสือเอาเรือเข้ามาจอด ไม่รู้จักมอดเอาไม้เข้ามาแหย่ หมายถึง ทำสิ่งที่ไม่รู้ว่าจะมีภัยแก่ตัว
ไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน หมายถึง ไม่รู้ความเป็นมาหรือพื้นเพ
ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้เเก่ดัดยาก หมายถึง อบรมสั่งสอนเด็กให้เด็กประพฤติดีได้ง่ายกว่าสั่งสอนผู้ใหญ่
มดแดงแฝงพวงมะม่วง หมายถึง ชายที่ปองรักหญิงบ้านใกล้หรือที่อยู่ใกล้กัน
มอดกัดไม้ หมายถึง บ่นไม่รู้จักหยุด
มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก หมายถึง พูดจาตลบตะแลงพลิกแพลงไปมาจนจับคำพูดไม่ทัน
มะนาวไม่มีน้ำ หมายถึง คำพูดที่ไม่ไพเราะ พูดห้วน ๆ
มะพร้าวตื่นดก หมายถึง เห่อหรือตื่นเต้นในสิ่งที่ตนไม่เคยมีจนเกินพอดี
มัดมือชก หมายถึง บังคับหรือใช้วิธีการใด ๆ ให้อีกฝ่ายหนึ่งตกอยู่ในอำนาจแล้วจัดการเอาตามใจชอบ
มาเหนือเมฆ หมายถึง มีความคิดหรือชั้นเชิงเหนือผู้อื่น
มากหมอมากความ หมายถึง เมื่อมีคนมากก็มีเรื่องมากตาม
มารคอหอย หมายถึง ผู้ที่ขัดคอหรือขัดขวางผลประโยชน์ของผู้อื่น
มารผจญ หมายถึง ผู้ที่มาขัดขวาง ไม่ให้สำเร็จประโยชน์
มารหัวขน หมายถึง ลูกในท้องซึ่งพ่อแม่ไม่ได้เต็มใจให้เกิด
ม้าดีดกระโหลก หมายถึง มีกิริยากระโดกกระเดกลุกลนหรือไม่เรียบร้อย มักใช้กับผู้หญิง
ม้าตีนปลาย หมายถึง เริ่มต้นได้ไม่ดี แต่มาสำเร็จในตอนท้าย
ม้ามืด หมายถึง คู่แข่งที่อยู่เหนือความคาดหมาย หรือไม่อยู่ในสายตาของใครมาก่อน
ม้าเร็ว หมายถึง ผู้ที่ทำหน้าที่ส่งข่าวสาร
มีทองเท่าหนวดกุ้ง นอนสะดุ้งจนเรือนไหว หมายถึง มีสมบัติเพียงเล็กน้อย แต่กังวลจนนอนไม่หลับ
มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท หมายถึง ให้รู้จักเก็บหอมรอบริบ ค่อย ๆ เก็บสะสมเงินเอาไว้
มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ หมายถึง ไม่ช่วยแล้วยังขัดขวางเสียอีก
มือถือสาก ปากถือศีล หมายถึง แสดงตัวว่าเป็นคนมีศีลธรรม แต่กลับประพฤติชั่ว
มือปืนรับจ้าง หมายถึง การรับจ้างทำงานเพื่อหวังเงินตอบแทน เมื่อหมดงานก็จะไม่ได้รับเงินค่าจ้างอีก
มือห่างตีนห่าง หมายถึง สุรุ่ยสุร่าย เลินเล่อ สะเพร่า ไม่หยิบจับอะไรเลย

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ย.
ยกเค้า หมายถึง ขโมยทรัพย์สินไปจนหมด
ยกธงขาว หมายถึง ยอมแพ้
ยกเมฆ หมายถึง กุเรื่องขึ้น คาดเอา มั่ว
ยกภูเขาออกจากอก หมายถึง โล่งอก หมดวิตกกังวล
ย้อมแมว หมายถึง การตกแต่งคนหรือของที่ไม่ดีโดยมีเจตนาจะหลอกลวงให้ผู้อื่นเชื่อว่าดี
ยิงนกในกรง หมายถึง ทำในสิ่งที่ง่ายและไม่มีอุปสรรคอะไรเลย
ยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว หมายถึง การทําอย่างเดียวแต่ได้ผล 2 อย่าง
ยื่นแก้วให้วานร หมายถึง เอาของมีค่าให้กับคนที่ไม่รู้จักค่าของสิ่งนั้น
ยื่นหมูยื่นแมว หมายถึง แลกเปลี่ยนของของแต่ละฝ่ายในเวลาเดียวกัน
ยืมจมูกคนอื่นเขามาหายใจ หมายถึง อาศัยผู้อื่นมักไม่สะดวก
ยุให้รำ ตำให้รั่ว หมายถึง ยุให้แตกกัน ผิดใจกัน
ยุงไม่ให้ไต่ ไรไม่ให้ตอม หมายถึง ทะนุถนอมเลี้ยงดูอย่างดี
ยุ่งเหมือนยุงตีกัน หมายถึง ยุ่งเหยิง สับสนปนเปกัน
ยุแยงตะแคงรั่ว หมายถึง พูดให้ทั้งสองฝ่ายแตกคอกัน

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ร.
เรือใหญ่คับคลอง หมายถึง คนที่เคยรุ่งเรือง เป็นใหญ่เป็นโต เมื่อตกตํ่าลงก็วางตัวอย่างคนทั่วไปไม่ได้
เรือล่มเมื่อจอด หมายถึง คนที่ทําตนเป็นคนดีมาตลอดแต่มาเสียคนเมื่อแก่
เรือล่มในหนอง หมายถึง คนในเครือญาติแต่งงานกันทําให้ทรัพย์มรดกไม่ตกไปอยู่กับผู้อื่น
รกคนดีกว่ารกหญ้า หมายถึง มีคนอยู่ดีกว่าไม่มี
ร้องไห้จนน้ำตาเป็นสายเลือด หมายถึง ห้องไห้จนไม่มีน้ำตาจะให้ไหลอีกแล้ว
รอดปากเหยี่ยวปากกา หมายถึง พ้นอันตรายมาได้อย่างหวุดหวิด
รักดีหามจั่วรักชั่วหามเสา หมายถึง ใฝ่ดีจะมีความสุขความเจริญ ใฝ่ชั่วจะได้รับความลําบาก
รักพี่เสียดายน้อง หมายถึง ความลังเล ที่จะเลือกสิ่งของที่มีมากกว่าหนึ่ง
รักยาวให้บั่น รักสั้นให้ต่อ หมายถึง รักที่จะมีมิตรไมตรีต่อกันต้องตัดสิ่งที่ไม่ดีออก อย่าไปพูดถึง
รักวัวให้ผูกรักลูกให้ตี หมายถึง รักสิ่งใดก็ต้องระวังสิ่งนั้นให้ดี อย่าปล่อยตามใจ
รักษาความดีดุจเกลือรักษาความเค็ม หมายถึง เป็นคนดีเสมอต้นสเมอปลาย
รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง หมายถึง ทําไม่ดีหรือทําผิดแล้วไม่รับผิด กลับโทษผู้อื่น
รีดเลือดกับปู หมายถึง บีบบังคับเอากับผู้ที่ไม่มีจะให้
รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม หมายถึง เรียนรู้ไว้ไม่หนักเรี่ยวหนักแรงหรือเสียหายอะไร
รู้จักเก็บรู้จักงำ หมายถึง รู้จักเก็บรักษาข้าวของ
รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหาง หมายถึง รู้จักเอาตัวรอดหรือปรับตัวให้เข้ากับเหตุการณ์

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ล.
เล่นกับหมาหมาเลียปาก หมายถึง ลดตัวลงไปหรือวางตัวไม่เหมาะสมจึงถูกลามปาม
เล่นเอาเถิดเจ้าล่อ หมายถึง การหลบกันไปกันมา เพื่อหลบเลี่ยงการการพบกัน
เลี้ยงไม่เชื่อง หมายถึง เนรคุณ ไม่สำนึกบุญคุณ
เลือกที่รักมักที่ชัง หมายถึง ลําเอียง มีอคติ
เลือดเข้าตา หมายถึง ฮึดสู้ขึ้นมาอย่างไม่คิดชีวิตเพราะไม่มีทางเลือก หรือโกรธที่ถูกบีบคั้นมานาน
เลือดข้นกว่าน้ำ หมายถึง ญาติพี่น้องย่อมดีกว่าคนอื่น
เลือดขึ้นหน้า หมายถึง โกรธมากจนหน้าแดง โมโหจนขาดสติ
โลภมากลาภหาย หมายถึง อยากได้หลายอย่างแต่ในที่สุดไม่ได้สักอย่างเดียว
ลงเรือลำเดียวกัน หมายถึง ทำงานร่วมกัน ต้องร่วมรับผลการกระทำด้วยกัน
ลมเพลมพัด หมายถึง คนที่มีอารมณ์แปรปรวนเดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย
ล้มหมอนนอนเสื่อ หมายถึง ป่วยจนต้องนอนรักษาตัว
ล้วงคองูเห่า หมายถึง ลักขโมยหรือล่อลวงเอาทรัพย์สินจากผู้ที่มีอำนาจ
ละเลงขนมเบื้องด้วยปาก หมายถึง ดีแต่พูด แต่ทำไม่ได้
ลาโง่ หมายถึง คนโง่
ลางเนื้อชอบลางยา หมายถึง ของสิ่งเดียวกัน บางคนอาจชอบ แต่บางคนอาจจะไม่ชอบ
ลิงแก้แห หมายถึง ยิ่งแก้ยิ่งวุ่น
ลิงขี้ใส่เรือ หมายถึง คนที่มีความซุกซน มักทำให้ของดีเป็นของเสีย
ลิงหลอกเจ้า หมายถึง ทำกิริยาล้อหลอกผู้ใหญ่เวลาผู้ใหญ่เผลอ
ลิ้นกับฟัน หมายถึง กิริยาล้อเลียนผู้ใหญ่เมื่อผู้ใหญ่เผลอ
ลิ้นสองแฉก หมายถึง คนพูดจาไม่น่าเชื่อถือ
ลูกในไส้ หมายถึง ลูกแท้ ๆ
ลูกไก่ในกำมือ หมายถึง อยู่ในอำนาจเหนือกว่าจะทำอย่างไรก็ได้
ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น หมายถึง ลูกย่อมไม่แตกต่างจากพ่อแม่มากนัก
ลูกนอกคอก หมายถึง ลูกที่ทำอะไรไม่เหมือนพ่อแม่และพี่น้องคนอื่น ๆ
ลูกทรพี หมายถึง ลูกที่ทรยศต่อพ่อแม่บังเกิดเกล้า ทั้งทางกายและทางใจ
ลูบหน้าปะจมูก หมายถึง ทำอะไรเด็ดขาดลงไปไม่ได้ เพราะเกรงจะไปกระทบกระเทือนพวกพ้อง

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ว.
ไวเหมือนลิง หมายถึง คนที่ทำอะไรก็เร็วไปเสียหมดทุกอย่าง
วัดครึ่งหนึ่งกรรมการครึ่งหนึ่ง หมายถึง ผลประโยชน์ลับ ๆ ที่แบ่งกันอย่างลงตัว
วัดรอยเท้า หมายถึง แข่งดีกับผู้มีอำนาจหรือลบหลู่บุญคุณของผู้มีพระคุณ
วันโกนไม่ละวันพระไม่เว้น หมายถึง ทำชั่วได้ตลอดเวลา
วันพระไม่ได้มีหนเดียว หมายถึง ครั้งนี้แพ้ ครั้งหน้าจะแก้ตัว
วัวเคยขา ม้าเคยขี่ หมายถึง คนที่เคยคุ้นกันมาอย่างดี รู้ใจกัน
วัวเห็นแก่หญ้า ขี้ข้าเห็นแก่กิน หมายถึง คนที่ตะกละตะกลามเห็นแก่กิน
วัวแก่กินหญ้าอ่อน หมายถึง ชายแก่ที่มีภรรยาเป็นสาวรุ่น คราวลูกคราวหลาน
วัวพันหลัก หมายถึง อาการที่วกวนหรือย้อนกลับไปหาจุดเริ่มต้น
วัวลืมตีน หมายถึง ลืมกำพืดตนเอง
วัวสันหลังหวะ หมายถึง คนที่มีความผิดติดตัวทําให้คอยหวาดระแวง
วัวหายล้อมคอก หมายถึง การคิดหาทางแก้ไขหรือป้องกันภายหลังจากได้เกิดความเสียหายขึ้นแล้ว
ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง หมายถึง ทำสิ่งที่ตนเคยว่าหรือตำหนิผู้อื่นไว้
วานรได้แก้ว หมายถึง ผู้ที่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งมีค่าที่ได้มาหรือที่มีอยู่
ว่าวติดลมบน หมายถึง เพลินจนลืมตัว

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ศ.
เศรษฐีขาดไฟ หมายถึง คนเรามีวันผิดพลาดกันได้
ศรศิลป์ไม่กินกัน หมายถึง ไม่ถูกกัน ไม่ลงรอยกัน

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ส.
เส้นผมบังภูเขา หมายถึง เรื่องง่ายๆ แต่คิดไม่ออก
เสน่ห์ปลายจวัก หมายถึง มีฝีมือในการปรุงอาหารให้อร่อย
เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย หมายถึง เสียเล็กน้อยไม่ยอมเสีย ปล่อยให้ลุกลามจนต้องเสียมาก
เสี้ยมเขาควายให้ชนกัน หมายถึง ยุยงให้เขาเกิดวิวาทบาดหมางกัน
เสือเขี้ยวหัก หมายถึง คนที่หมดพิษสงแล้ว
เสือซุ่ม หมายถึง คนที่รอจังหวะลงมือ คนที่แอบทำอะไรโดยไม่บอกผู้อื่น
เสือเฒ่า หมายถึง ชายสูงอายุที่มีท่าทีสงบเสงี่ยมน่านับถือ แต่เจ้ามารยามีเล่ห์เหลี่ยมมาก
เสือซ่อนเล็บ หมายถึง คนเก่ง แต่เก็บไว้ไม่โอ้อวดกับใคร
เสือติดจั่น หมายถึง อาการที่เดินงุ่นง่าน วนไปวนมา
เสือนอนกิน หมายถึง ได้รับผลประโยชน์โดยไม่ต้องลงมือทำงาน
เสือลำบาก หมายถึง คนที่ตกอยู่ในสถาณการณ์ไม่ดี
เสือสิงห์กระทิงแรด หมายถึง กลุ่มคนที่เก่งกาจ รอบจัด เชี่ยวชาญ
เสือสิ้นลาย หมายถึง คนที่หมดสภาพ ต่อสู้ใครไม่ได้ คนแก่ที่ช่วยเหลือตัวเองลำบากแล้ว
เสือหิว หมายถึง คนที่อยากได้ผลประโยชน์ โดยไม่สนใจว่าตนเองสมควรได้หรือไม่
สมภารกินไก่วัด หมายถึง ผู้ชายที่เป็นหัวหน้ามีอะไรกับผู้หญิงที่เป็นลูกน้อง
สมองกลวง หมายถึง ไม่มีความคิด คิดอะไรไม่เป็น คนโง่
สร้างวิมานในอากาศ หมายถึง ฝันหรือหวังในสิ่งที่ไม่สามารถจะเป็นความจริงได้
สวยแต่รูป จูบไม่หอม หมายถึง ภายนอกดูดี แต่ข้างในนั้นแย่
สอนจระเข้ว่ายน้ำ หมายถึง สอนสิ่งที่เขารู้ดีอยู่แล้ว
สอนหนังสือสังฆราช หมายถึง สอนสิ่งที่เขารู้ดีอยู่แล้ว
สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม หมายถึง บุคคลย่อมต้องประสบสิ่งที่ดีหรือร้าย ก็ตามกรรมของตน
สามบ้านแปดบ้าน หมายถึง กระจายไปทั่ว
สายตัวแทบขาด หมายถึง เหน็ดเหนื่อยเพราะทำงานหนักแทบไม่ได้พักผ่อน
สายป่านยาว หมายถึง เงินทุนหนา ยืนระยะได้นาน
สาวไส้ให้กากิน หมายถึง นำความลับใดของตนนำไปบอกผู้อื่น
สำเนียงส่อภาษา กิริยาส่อสกุล หมายถึง คำพูดและกิริยาที่แสดงออกทำให้ทราบชาติกำเนิด
สิ้นไร้ไม้ตอก หมายถึง ขัดสนหรือลำบากถึงที่สุด
สิ้นเนื้อประดาตัว หมายถึง หมดเนื้อหมดตัว
สิ้นเยื่อขาดใย หมายถึง ไม่เหลือความรักและความผูกพัน
สิบเบี้ยใกล้มือ หมายถึง ได้สิ่งไหนก่อนหรือง่ายก็ควรคว้าเข้าไว้ก่อน
สิบแปดมงกุฎ หมายถึง คนไม่ดี คนชอบหลอกลวงต้มตุ๋นผู้อื่น
สิบคนเข้าไม่เท่าคนหนึ่งออก หมายถึง คนใหม่สิบคนมาแทน ก็คงสู้คนเก่าที่ออกไปไม่ได้
สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น หมายถึง ได้ยินได้ฟังมาก็สู้เห็นด้วยตาตนเองไม่ได้
สีซอให้ควายฟัง หมายถึง คนโง่เง่าหรือปัญญาทึบ สอนเท่าไหร่ก็ไม่ได้เรื่อง
สี่ตีนยังรู้พลาด นักปราชญ์ยังรู้พลั้ง หมายถึง ผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญก็ยังพลาดพลั้งได้
สุกเอาเผากิน หมายถึง ทำอะไรแบบลวกๆ แค่พอให้ผ่านไป
สุนัขจนตรอก หมายถึง คนที่ฮึดสู้อย่างสุดชีวิต เพราะจวนตัว
สู้ยิบตา หมายถึง สู้จนถึงที่สุด, สู้ไม่ถอย

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด ห.
หายเข้ากลีบเมฆ หมายถึง หายไปอย่างไร้ร่องรอย
เหงื่อตกกีบ หมายถึง เหนื่อยมาก
เห็นกงจักรเป็นดอกบัว หมายถึง การเห็นผิดเป็นชอบ
เห็นขี้ดีกว่าไส้ หมายถึง เห็นคนอื่นดีกว่าญาติพี่น้อง
เห็นช้างขี้ขี้ตามช้าง หมายถึง การกระทำตนเยี่ยงผู้อื่นที่มีฐานะและความพร้อมมากกว่า
เหยียบเรือสองแคม หมายถึง ทําทีเข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่าย อยู่กับฝ่ายไหน ก็เห็นด้วยกับฝ่ายนั้น
เหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ หมายถึง คนเหยาะแหยะ ทำอะไรไม่จริงจัง ไม่ทุ่มเท
ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัว หมายถึง ทำให้คนอื่นเดือดร้อน แล้วสิ่งนั้นย้อนมาทำให้ตัวเองเดือดร้อนไปด้วย
หญ้าปากคอก หมายถึง คุ้นเสียจนมองข้ามไป
หนอนหนังสือ หมายถึง คนที่ชอบอ่านหนังสือเป็นชีวิตจิตใจ
หนักไม่เอา เบาไม่สู้ หมายถึง คนเกียจคร้าน ไม่สู้งาน
หนักเอาเบาสู้ หมายถึง ขยันขันแข็ง สู้งาน
หน้าไหว้หลังหลอก หมายถึง คนที่มีพฤติกรรมต่อหน้าเราอย่างหนึ่ง แต่ลับหลังกลับทำอีกอย่างหนึ่ง
หนามแหลมไม่มีคนเสี้ยม มะนาวกลมเกลี้ยงไม่มีคนกลึง หมายถึง คนที่มีสติปัญญา มีความสามารถเก่งกาจ อาจเป็นผู้ที่ไม่ต้องมีใครสอน
หน้าสิ่วหน้าขวาน หมายถึง อยู่ในระยะอันตราย หรือในเหตุการณ์วิกฤต
หนีเสือปะจระเข้ หมายถึง การที่หนีอันตรายหรือสิ่งเลวร้ายอย่างหนึ่ง แต่กลับเจออันตรายอีกอันหนึ่ง
หนูตกถังข้าวสาร หมายถึง ชายที่ฐานะไม่ค่อยดี แต่งงานกับหญิงที่ร่ำรวย
หมองูตายเพราะงู หมายถึง ชำนาญอะไรมักได้รับภัยจากหน้าที่นั้น
หมาเดือนสิบสอง หมายถึง เจ้าชู้ไม่เลือกหน้า
หมาเห่าใบตองแห้ง หมายถึง พวกปากไว ไม่ทันรู้อะไรก็พูดไปก่อน
หมากัดอย่ากัดตอบ หมายถึง อย่าลดตัวลงไปต่อสู้หรือต่อปากต่อคำกับคนพาลหรือคนที่มีศักดิ์ต่ำกว่า
หมาล่าเนื้อ หมายถึง การทำงานให้นายจ้างแบบถวายหัว แบบเอาชีวิตเข้าแลก
หมาสองราง หมายถึง คนที่ทำตัวเข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่าย
หมาหมู่ หมายถึง กลุ่มคนที่กลุ้มรุมทําร้ายคนคนเดียว
หมาหวงก้าง หมายถึง คนที่หวงของที่ตนไม่มีสิทธิ์
หมาหัวเน่า หมายถึง ไม่มีใครรัก ไม่มีใครสนใจ
หมูไม่กลัวน้ำร้อน หมายถึง คิดสู้ กล้าสู้
หมูไปไก่มา หมายถึง ถ้อยทีถ้อยอาศัยตอบแทนกัน, ให้สิ่งของแลกเปลี่ยนหรือตอบแทนกัน
หมูในเล้า หมายถึง ของที่อยู่ในเอื้อมมือ
หมูในอวย หมายถึง สิ่งที่อยู่ในกํามือ หรืออีกนัยหนึ่งหมายถึงสิ่งที่ตกเป็นของของเราอย่างแน่นอน
หมูเขี้ยวตัน หมายถึง คู่ต่อสู้ที่ทัดเทียมกัน
หมูจะหามอย่าเอาคานเข้ามาสอด หมายถึง เข้าไปขัดขวางผลประโยชน์ที่ผู้อื่นกำลังจะทำสำเร็จ
หมูหก หมายถึง ทำของที่ว่าแน่ ๆ หลุดมือ
หยิกเล็บก็เจ็บเนื้อ หมายถึง ทำความเดือดร้อนให้แก่คนใกล้ชิด ก็จะมีผลกระทบถึงตัวผู้กระทำเอง
หลังสู้ฟ้า หน้าสู้ดิน หมายถึง การตรากตรำทำงานหนัก ไม่ย่อท้อ
หวังน้ำบ่อหน้า หมายถึง ของที่ได้แน่นอนแล้วไม่เอา กลับไปคาดหวังกับสิ่งที่ยังมาไม่ถึง
หวานเป็นลมขมเป็นยา หมายถึง คำหวานทำให้เหลิง คำเตือนมักทำให้ได้สติ
หวานนอกขมใน หมายถึง แสดงให้เห็นว่าดีแต่ภายนอก แต่ภายในใจกลับตรงข้าม
หว่านพืชหวังผล หมายถึง ให้ผลประโยชน์แก่ผู้อื่นเพื่อหวังผลตอบแทน
หวานลิ้นกินตาย หมายถึง หลงเชื่อคำพูดที่เพราะหู
หอกข้างแคร่ หมายถึง คนใกล้ชิดที่อาจคิดร้ายได้ทุกเวลา
หอกมันแทงมัน หมายถึง เอาผลที่ได้มาจากการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งนั้นไปต่อยอด
หอมปากหอมคอ หมายถึง เล็ก ๆ น้อย ๆ
หักด้ามพร้าด้วยเข่า หมายถึง หักโหมเอาด้วยกําลัง ใช้อํานาจบังคับเอา
หักปากกาเซียน หมายถึง ผลลัพท์ที่เหนือความคาดหมาย
หัวเดียวกระเทียมลีบ หมายถึง การอยู่คนเดียว ไม่มีเพื่อนฝูงพวกพ้อง
หัวขี้เลื่อย หมายถึง หัวไม่ดี เรียนไม่เก่ง
หัวมงกุฏท้ายมังกร หมายถึง ไม่เข้ากัน ไม่กลมกลืน
หัวล้านได้หวี หมายถึง ผู้ที่ได้สิ่งซึ่งไม่เป็นประโยชน์แก่ตน
หัวหมาดีกว่าหางสิงโต หมายถึง เป็นใหญ่ในที่เล็กย่อมดีกว่าเป็นตัวเล็ก ๆ ในที่ใหญ่
หาเหาใส่หัว หมายถึง หาเรื่องเดือดร้อนให้ตนเอง
หามรุ่งหามค่ำ หมายถึง การทำอะไรแบบตลอดวันตลอดคืน
หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว หมายถึง ทําประชดหรือแดกดัน
หูเบา หมายถึง เชื่อคนง่ายโดยขาดความพินิจพิจารณาที่ดี
หูป่าตาเถื่อน หมายถึง รู้ไม่ทันเหตุการณ์เพราะอยู่ห่างไกลหรือไม่สนใจ

สุภาษิตสำนวนไทย หมวด อ.
อาบเหงื่อต่างน้ำ หมายถึง การทำงานหนัก ใช้ความพยายามอย่างมาก
อาบน้ำร้อนมาก่อน หมายถึง เกิดก่อนจึงมีประสบการณ์มากกว่า
อ้าปากเห็นไรฟัน หมายถึง รู้ทันกัน

อ้าปากก็เห็นลิ้นไก่ หมายถึง รู้เท่าทันคำพูดที่พูดออกมา
โอละพ่อ หมายถึง ผลกลับตรงกันข้ามกับที่คิดไว้ อย่างหน้ามือเป็นหลังมือ
เออออห่อหมก หมายถึง เห็นด้วยหรือพลอยเห็นตามไปด้วย
เอาเนื้อหนูไปปะเนื้อช้าง หมายถึง อย่าเอาทรัพย์หรือสิ่งของจากคนที่น้อยไป
เอาใจเขามาใส่ใจเรา หมายถึง รู้จักคิดถึงใจคนอื่น เห็นใจคนอื่น
เอาจมูกคนอื่นมาหายใจ หมายถึง อาศัยความคิดหรือแรงของคนอื่นมาทำงานให้ตน
เอาพิมเสนไปแลกกับเกลือ หมายถึง อย่าเอาความดีไปแลกความชั่ว
เอามะพร้าวห้าวมาขายสวน หมายถึง คนที่รู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือโง่เขลา
เอามือซุกหีบ หมายถึง หาเรื่องเดือดร้อนหรือความลำบากใส่ตัวโดยใช่ที่
เอาหูไปนาเอาตาไปไร่ หมายถึง แสร้งทำเป็นไม่รู้ไม่เห็น ไม่รับรู้ในสิ่งที่เกิดขึ้น
อำนาจบาตรใหญ่ หมายถึง มีอำนาจมาก แต่ใช้รังแกผู้อื่น ใช้ในทางไม่ดี
อกไหม้ไส้ขม หมายถึง เป็นทุกข์อย่างแสนสาหัส
อดเปรี้ยวไว้กินหวาน หมายถึง อดใจไว้ก่อนเพราะหวังสิ่งที่ดีกว่าข้างหน้า
อย่าเอาทองไปลู่กระเบื้อง หมายถึง อย่าลดตัวลงไปสู้กับคนชั่วต่ำ มีแต่เสียศักดิ์ศรี
อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน จะจนใจเอง หมายถึง อย่าเชื่อใจผู้ใดง่ายเกินไป
อยู่บ้านท่านอย่านิ่งดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่น หมายถึง อยู่บ้านผู้อื่นไม่ควรทำตัวเป็นคนอยู่เฉยๆ ควรช่วยเหลืองานในบ้านเท่าที่จะทำได้
ออกทะเล หมายถึง คุยออกนอกประเด็นที่กำลังพูดจากันอยู่
อ้อยเข้าปากช้าง หมายถึง สิ่งหรือประโยชน์ที่ตกอยู่ในมือแล้วย่อมได้คืนยาก
อัฐยายซื้อขนมยาย หมายถึง นำเงินทองจากบุคคลหนึ่งแล้วนำกลับไปให้หรือซื้อของจากคนนั้น

สำนวนสุภาษิตไทยเหล่านี้ นอกจากจะทำให้ภาษาไทยของเรามีความเป็นเอกลักษณ์และสวยงามแล้ว สามารถนำไปงานได้จริงทั้งในรูปแบบภาษาพูดและภาษาเขียน ทำให้สามารถสื่อความหมายได้อย่างอย่างชัดเจน ตรงประเด็น ในรูปแบบภาษาที่กระชับขึ้น